در حالی که تقویم آموزشی سال ۱۴۰۴–۱۴۰۵ به روزهای پایانی خود نزدیک می‌شود، زمزمه‌های برگزاری حضوری امتحانات، موجی از نگرانی و اعتراض را در میان دانشجویان و خانواده‌ها برانگیخته است. اما ریشه این نگرانی نه در «فرار از سنجش»، بلکه در «فقدان آموزش استاندارد» طی یک سال گذشته نهفته است.
واقعیت عریان نظام آموزشی ما در سالی که گذشت، تصویری فرسنگ‌ها دورتر از استانداردهای نوین جهانی داشت. سامانه‌های آموزشی که قرار بود پل ارتباطی میان استاد و دانشجو باشند، در بسیاری از مقاطع به سدی بزرگ تبدیل شدند. قطع و وصل‌های مکرر، عدم پشتیبانی از ترافیک بالای کاربران و رابط کاربری فرسوده، باعث شد تا مفهوم «کلاس درس» به حضوری صوری و بی‌روح در یک محیط مجازی تقلیل یابد.
در بخش آموزش عالی، فاجعه عمیق‌تر بود. دانشجویانی که باید در تعامل مستقیم با اساتید، مفاهیم پیچیده علمی را فرامی‌گرفتند، بخش بزرگی از وقت خود را صرف کلنجار رفتن با سامانه‌هایی کردند که حتی ساده‌ترین قابلیت‌های صوتی و تصویری‌شان با اختلال همراه بود. در بسیاری از موارد، ارتباط آموزشی به‌طور کامل قطع بود و آنچه باقی می‌ماند، اسلایدهایی بی‌روح و صداهایی خش‌دار بود که جایگزین تدریس واقعی شد. در چنین بستر ناپایداری، چگونه می‌توان مدعی شد که فرآیند «یادگیری» به‌طور کامل صورت گرفته است؟
اکنون، اصرار بر برگزاری آزمون‌های حضوری بدون در نظر گرفتن این «فقر زیرساختی»، چیزی جز نادیده گرفتن عدالت آموزشی نیست. نمی‌توان با ابزارهای نسل دوم آموزش داد و با سخت‌گیری‌های نسل چهارم آزمون گرفت. دانشجویی که در طول ترم، حتی یک بار موفق نشده است بدون لرزش تصویر و قطع صدا، سخن استاد را بشنود، اکنون چگونه می‌تواند در یک ماراتن حضوری، با کسانی رقابت کند که به هر دلیلی به آموزش پایدارتر دسترسی داشته‌اند؟
این شکاف عمیق میان «آنچه تدریس شده» و «آنچه آزموده می‌شود»، تنها یک چالش آموزشی نیست؛ بلکه یک بحران در نظام سنجش است. برگزاری امتحانات حضوری در شرایطی که سامانه‌های دانشگاهی از برقراری یک ارتباط ساده عاجز بوده‌اند، فشار روانی مضاعفی را بر بدنه دانشجویی وارد می‌کند که می‌تواند پیامدهای ناگواری برای سلامت روان و انگیزه تحصیلی آن‌ها داشته باشد.
انتظار می‌رود سیاست‌گذاران آموزشی، پیش از صدور بخشنامه‌های قطعی برای بازگشت به حوزه‌های امتحانی، نگاهی واقع‌بینانه به کارنامه سامانه‌های خود بیندازند. آزمون حضوری، نیازمند «آموزش حضوری» یا دست‌کم «آموزش مجازی باکیفیت» است؛ حلقه‌ای مفقوده که در سال تحصیلی جاری، کمتر کسی نشانه‌ای از آن یافت.
انتهای پیام/
